Home > Uncategorized > VÀI NÉT VỀ MÁI ĐÁ KTC

VÀI NÉT VỀ MÁI ĐÁ KTC

Đã hơn 10 ngày trôi qua, quá trình khai quật di chỉ khảo cổ học KTC đã đạt được nhiều kết quả tương đối thú vị. Tuy vậy, đi đôi với điều đó, những vấn đề thảo luận cũng cần được xem xét một cách thấu đáo.

Cảnh quan.

Di chỉ KTC cách bờ biển khoảng 3km theo đường chim bay. Di chỉ là một mái đá, với chiều cao từ nền đến vòm cửa khoảng 10m, chiều dài khoảng 25 đến 30m. Quan sát kỹ mái đá cho thấy, đây là một nơi cư trú tương đối lý tưởng của người cổ KTC. Hướng về phía bên phải của mái đá theo hướng Bắc chừng 20m là một con suối nhỏ. Với cấu trúc của mái đá hiện tại, việc cư trú sẽ tương đối thuận lời vì vòm mái đá có thể nhận được lượng ánh sáng trên toàn bộ diện tích vốn có. Tuy vậy, cho dù là khảo cổ học châu Âu, châu Á hay Mỹ… tuy có khác nhau về cách thức xử lý hiện trường nhưng đều cố gắng thu nhặt nhiều thông tin nhất có thể. Tất nhiên, qui trình khai quật phải tuần tự và khoa học.

Khai quật.

Về di chỉ KTC, hiện tại chúng tôi đã bóc đến UNIT 10 ở hai hố khai quật, được qui định là Trench A và B. Cách gọi và qui định về loại hình di tích có sự khác biệt rất lớn so với ở nước ta và một số nước khác mà ta đã tiếp xúc. Ví dụ, khi tiến hành bóc 1 lớp 5cm, đó là một Unit, khi phát hiện ra các di tích, nó sẽ được gọi là Context 1,2,3… Mặc dù vậy, theo tôi điều này hơi rắc rối và có vẻ không hợp lý. Khi tiến hành gặp các di tích, các bạn không chú ý tới cấu trúc và mặt cắt ngang-dọc của di tích (tùy mức độ cắt)… Một hạn chế thấy rõ, chúng ta sẽ rất khó quan sát cấu trúc, hàm lượng vật chất bên trong của di tích… Thêm vào đó, việc tiến hành đo vẽ cũng thực sự không chính xác… Chính vì vậy, giả dụ như chúng ta tiến hành khai quật trên một diện tích rông như ở Việt Nam, nếu không làm cẩn thận, chúng ta sẽ mất rất nhiều thông tin. Đặc biệt, ở các di chỉ có niên đại trung kỳ Đồng đến sơ kỳ Sắt thường có dấu vết của hệ thống cột nhà bị chôn lấp theo thời gian như ở nước ta.

Theo tôi, cấu trúc địa tầng hiện trạng ban đầu của KTC đã bị xáo trộn tuy là mang tính cục bộ nhưng cũng cần phải cân nhắc và xem xét kỹ lưỡng về vấn đề niên đại. Tuy nhiên, nhận thức này dường như không được xem xét kỹ ở KTC. Với độ sâu đang dừng ở 70cm, ít nhất có thể vẽ ra ba mức địa tầng hoàn toàn khác nhau. Layer 1 và 2 sẽ chủ yếu là lớp của những cư dân cư trú muộn hơn (thời đại Kim khí). Bắt đầu từ mức giao thoa của Layer 2 và 3 thì lượng vật chất và di vật thu được không lớn… Cấu tạo và thành phần vật chất trong đất có rất nhiều sạn sỏi nhỏ, di vật khảo cổ rất ít. Vậy, liệu có khả năng việc cư trú không mang tính liên tục…. Đến hôm nay, sau khi hoàn thành xong mức 3, chúng ta có thể biết được, tỷ lệ các loại nhuyễn thể đã có sự thay đổi. Đặc biệt, đồ đá và công cụ đá đã xuất hiện với tần suất tăng dần… Đó là một dấu hiệu cho thấy, đã có sự thay đổi tương đối lớn trong cách thức sống và chế tạo công cụ… Và, ở một góc độ nào đó, mật độ cư trú có vẻ đã bị gián đoạn. Về mảnh tước, kỹ thuật chế tác đã tương đối cao: kỹ thuật ghè hai mặt. Bên cạnh đó, họ cũng tận dụng mảnh tước để tu chỉnh thành các công cụ mảnh nhưng mức độ chưa nhiều. Dòng nguyên liệu và vấn đề nguyên liệu ở đây là một đề tài cần phải thảo luận sâu hơn. Bước đầu có thể nhận ra được, nguyên liệu gồm Andezite, Sét bột kết… Người KTC khả năng không thịnh hành kỹ thuật bổ cuội. Do con suối bao quanh mái đá không lớn đồng thời không có nguồn nguyên liệu phục vụ cho chế tác nên chắc chắn họ phải đi xa để kiếm tìm nguyên liệu…

Thêm vào đó, qua thành phần động vật có thể thấy, vài trò của nhuyễn thể nước ngọt và nước mặn tương đương nhau. Có nhiều con bị chặt đít nhưng cũng có nhiều còn với kích thước lớn vẫn giữ nguyên hình dạng ban đầu. Tại sao? Ngoài ra, ốc núi cũng có mặt trong thực đơn của người cổ KTC. Cùng với việc khai thác ốc suối, ốc núi, thông qua thành phần xương răng động vật đã thu nhặt được có thể thấy một số loài động vật ở đây có kích thước không lớn. Xương thu được rất vụn đồng thời dấu vết (cut marked) bị cắt khía vẫn còn lưu lại trên bề mặt…
Tóm lại, đây chỉ là nhận thức và cái nhìn sơ bộ của cá nhân. Kết quả thế nào hồi sau sẽ rõ.

Phạm Thanh Sơn

 

 

 

Categories: Uncategorized
  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: