Home > Uncategorized > เพราะโบราณคดีไม่ใช่แค่การขุด

เพราะโบราณคดีไม่ใช่แค่การขุด

ฤดูฝนปีนี้ได้มีโอกาสมาออกภาคสนามที่แหล่งโบราณคดีเขาโต๊ะช่อง จังหวัดกระบี่

ซึ่งเป็นครั้งแรกของเราสำหรับอะไรหลายๆ อย่าง

เป็นครั้งแรกที่ได้มาทำงานที่แหล่งโบราณคดีในภาคใต้

เป็นครั้งแรกของการขุดค้นแหล่งโบราณคดีประเภทถ้ำและเพิงผา

และเป็นครั้งแรกที่ได้ทำงานภาคสนามร่วมกับเพืื่อนๆ ชาวต่างชาติ

มันเป็นประสบการณ์ใหม่ ทั้งในด้านการทำงานและการอยู่ร่วมกันระหว่างคนต่างสังคมและวัฒนธรรม โดยเฉพาะในด้านการทำงานนั้นเราได้เรียนรู้เทคนิคและวิธีการทำงานใหม่ๆ ที่ต่างไปจากการออกภาคสนามที่ผ่านมา

การขุดค้นในครั้งนี้ไม่ได้กำหนดเป็นระดับชั้นสมมติ (Level) แต่กำหนดตามชั้นดินธรรมชาติ (Layer) หรือเรียกว่า Unit กล่าวคือ การแบ่งชั้นหลักฐานนั้น จะแบ่งตามลักษณะของชั้นทับถมและบริบทแวดล้อมที่ปรากฏ หรือเรียกว่า Context เช่น สภาพดิน สีดิน ร่องรอยกิจกรรมของมนุษย์ (Feature) เป็นต้น เนื่องจากแหล่งโบราณคดีประเภทถ้ำและเพิงผา จะมีชั้นหลักฐานที่ตื้นกว่าแหล่งโบราณคดีทั่วไป รวมทั้งผู้ศึกษาต้องการดูตำแหน่งลักษณะการกระจายตัวของหลักฐานทางโบราณคดีว่าเป็นอย่างไร การขุดค้นตามลักษณะชั้นดิน หรือ Context คือ ทำให้เราสามารถเห็นรายละเอียดของความแตกต่างระหว่างชั้นหลักฐาน ส่งผลให้เก็บข้อมูลได้ละเอียดขึ้น

ดังนั้นการขุดค้นโดยวิธีนี้ จึงจำเป็นต้องใช้เครื่องมือขนาดเล็กและเบา เช่น เกรียง ที่เป็นเครื่องมือหลักที่ใช้ในการขุดค้น ซึ่งการใช้เกรียงนั้นจะถือให้สันของเกรียงขนานกับพื้นดิน และค่อยๆ ใช้เกรียงขูดลอกหน้าดินออกทีละชั้น หรือถ้าต้องการลงให้ได้ระดับที่ลึกขึ้น ก็ให้ใช้ส่วนที่ใกล้กับคอเกรียงขูดหน้าดิน และที่สำคัญอย่าลืมสังเกตลักษณะของดินด้วย การขุดค้นด้วยวิธีการดังกล่าวต้องอาศัยความรู้ทางธรณีวิทยา ปฐพีวิทยา ประสบการณ์ ความละเอียดและช่างสังเกตในการทำงาน ซึ่งถือว่าค่อนข้างยากสำหรับตัวเอง เพราะไม่เคยขุดค้นโดยวิธีนี้มาก่อน แต่ก็เป็นประสบการณ์ที่ดีที่ได้มาเรียนรู้และฝึกปฏิบัติ

เทคนิคใหม่อีกอย่างที่ไม่เคยทำมาก่อนและน่าตื่นเต้น แปลกใหม่สำหรับเรา นั่นคือ การใช้เครื่องมือ Total Station ในการวัดและคำนวณตำแหน่งของหลักฐานทางโบราณคดี ได้แก่ หลุมขุดค้น ระดับชั้นหลักฐาน โบราณวัตถุ นิเวศวัตถุ เป็นต้น เพื่อดูการกระจายตัว การทับถม และความหนาแน่นของหลักฐาน ซึ่งจะนำไปสู่การวิเคราะห์เกี่ยวกับกิจกรรมของมนุษย์ในพื้นที่แห่งนี้ว่าใช้เป็นที่อยู่อาศัย เตรียมอาหาร ชำแหละสัตว์ ทิ้งขยะ หรือที่ฝังศพ เป็นต้น

อย่างไรก็ตามทุกวิธีการทำงานย่อมมีทั้งข้อดีและข้อเสียปะปนกันไป ในความคิดเห็นส่วนตัวคิดว่า การทำงานด้วยวิธีนี้มีข้อดี คือ การนำหลักการและความรู้ทางธรณีวิทยามาวิเคราะห์ร่วม ทำให้เราได้ข้อมูลที่ละเอียดเพิ่มมากขึ้น และอาจทราบถึงปัจจัยที่มีผลต่อหลักฐานทางโบราณคดีที่พบ นอกจากนี้การใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ ก็ช่วยให้การทำงานสะดวกและรวดเร็วขึ้น

แต่ทั้งนี้นอกจากเทคนิควิธีการที่ดีแล้ว สิ่งที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของการศึกษาทางโบราณคดี ก็คือ องค์ความรู้ที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสม ที่จะนำมาใช้ในการคิดและวิเคราะห์หลักฐานทางโบราณคดี ซึ่งการได้มาเรียนและฝึกภาคสนามที่แหล่งโบราณคดีเขาโต๊ะช่อง จังหวัดกระบี่ในครั้งนี้ ทำให้เห็นการทำงานของอีกแบบหนึ่ง ทำให้รู้ว่าคนประเทศอื่นเขาทำงานกันอย่างไร มีมุมมอง ความคิดอย่างไร ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสบการณ์และความรู้ที่จะนำไปศึกษาทางโบราณคดีของเราครั้งต่อไปในอนาคต ว่าหลักคิดวิธีการทำงานแบบใดเหมาะสมต่อแหล่งโบราณคดีที่เราศึกษา เพื่อให้เราสามารถตอบคำถามเกี่ยวกับคนในอดีตได้มากที่สุด

Un

Categories: Uncategorized
  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: